25 jaar Fishing for Litter. Samen werken aan een schonere Noordzee

18 juni 2026

25 jaar Fishing for Litter. Samen werken aan een schonere Noordzee

Al 25 jaar halen Nederlandse vissers afval uit de Noordzee via het programma Fishing for Litter. Tijdens een jubileumsymposium staan de resultaten van het initiatief centraal én wordt vooruitgekeken naar de uitdagingen voor een schone Noordzee. Namens de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland neemt oud-directeur Alex Ouwehand deel aan de paneldiscussie.

Nederlandse vissers hebben via Fishing for Litter inmiddels meer dan 9 miljoen kilo afval aan land gebracht. Wat in 2001 begon als een kleinschalig initiatief groeide uit tot een landelijk programma waarbij vissers afval dat tijdens het vissen in hun netten terechtkomt meenemen naar de haven voor verwerking.

De resultaten laten zien dat de visserij een belangrijke bijdrage kan leveren aan een schonere zee. Tegelijkertijd maken zij zichtbaar hoeveel afval zich nog altijd in het mariene milieu bevindt.

De Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland spreekt haar waardering uit voor de vissers, havens en organisaties die het programma de afgelopen 25 jaar hebben gedragen. Fishing for Litter laat zien wat mogelijk is wanneer mensen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. Op deze manier hebben vissers miljoenen kilo’s afval uit de Noordzee gehaald. Dat verdient erkenning. Tegelijkertijd herinnert iedere volle afvalzak ons eraan dat het probleem nog steeds niet is opgelost.

Opruimen én voorkomen. Jaarlijks blijft een grote hoeveelheid plastic en ander zwerfafval via rivieren, kustrecreatie, scheepvaart en andere menselijke activiteiten in de Noordzee terechtkomen. Alleen al via de Rijn komt er jaarlijks zo’n 3.000 tot 4.700 ton afval in de Noordzee.

Volgens de NMZH blijft het daarom belangrijk om opruimen te combineren met het voorkomen van vervuiling aan de bron. “Wie alleen opruimt, blijft dweilen met de kraan open,” aldus Ouwehand. “Initiatieven als Fishing for Litter zijn waardevol en noodzakelijk, maar uiteindelijk moeten we ervoor zorgen dat minder afval in zee belandt. Dat vraagt om betere productketens, minder wegwerpplastic, effectieve inzameling en internationale samenwerking.”

Het jubileumsymposium staat niet alleen in het teken van terugkijken, maar vooral van vooruitkijken. Hoe houden we de Noordzee schoon in een tijd waarin het gebruik van de zee toeneemt? Welke rol kunnen vissers, havens, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties daarin spelen? Voor de NMZH ligt het antwoord in samenwerking. Een gezonde Noordzee vraagt daarom om gezamenlijke verantwoordelijkheid niet alleen op de Noordzee, maar ook op het land onder de bevolking die vaak verantwoordelijk is voor al het zwerfafval en het bedrijfsleven dat nog onvoldoende circulair producten ontwerp die zo minmogelijk afval produceren.

Fishing for Litter laat zien dat zulke samenwerking mogelijk is. Het programma heeft in 25 jaar tijd niet alleen miljoenen kilo’s afval verwijderd, maar ook bruggen gebouwd tussen partijen die zich inzetten voor een schone en gezonde zee. Fishing for Litter werd in 2001 gestart in Den Helder. Vissers nemen afval dat tijdens het vissen in hun netten terechtkomt vrijwillig mee naar de haven, waar het wordt ingezameld en verwerkt. Inmiddels doen vrijwel alle Nederlandse visserijhavens mee aan het programma en is in 25 jaar meer dan 9 miljoen kilo afval uit de Noordzee verwijderd.